مقدمه: نزولی بودن بازار همیشه به معنی ریزش نیست
در بسیاری از مواقع، بازار نزولی است اما: - ریزش شدید ندارد - وارد فاز اصلاح زمانی شده - یا بعد از یک سقوط، در حال نوسان زیر مقاومت است در چنین شرایطی، شرطبندی روی ریزش سنگین (Long Put) معمولاً: - پرهزینه - کماحتمال - و ناپایدار است اینجاست که Bear Call Spread بهعنوان یک استراتژی نزولیِ درآمدمحور (Credit-Based) وارد میشود.
Bear Call Spread چیست؟
Bear Call Spread یک استراتژی نزولی با سود و ریسک محدود است که با دریافت پرمیوم ساخته میشود.
ساختار:
- ✅ فروش Call با Strike پایینتر (ATM یا OTM)
- ✅ خرید Call با Strike بالاتر (OTM)
- ✅ هر دو با سررسید یکسان
نتیجه:
«تا زمانی که قیمت زیر Strike فروختهشده باقی بماند، سود میکنم.»
روند مناسب برای Bear Call Spread (نقطه شکست یا موفقیت)
Bear Call Spread بهشدت Trend-Sensitive است.
✅ روندهای مناسب:
- نزولی ملایم
- رنج متمایل به پایین
- پولبک به مقاومت و ناتوانی در شکست آن
❌ روندهای نامناسب:
- بازار صعودی یا در آستانه Breakout
- اصلاحهای تند صعودی
- نوسان انفجاری با ریسک شکست مقاومت 📌 Bear Call Spread = شرط روی «بالا نرفتن بازار»، نه «سقوط بازار».
چرا Bear Call Spread در بورس ایران کاربردی است؟
خصوصیات بازار ایران: - رشدها اغلب فرسایشی و محدودند - مقاومتها نقش پررنگی دارند - دریافت جریان نقدی (Cash Flow) اهمیت بالایی دارد ✅ Bear Call Spread دقیقاً با این شرایط سازگار است: - پرمیوم نقدی از ابتدا - احتمال برد بالا - ریسک کاملاً مهندسیشده
مثال عملی از بورس ایران
فرض کن: - سهم: شستا - قیمت فعلی: ۱۱۰ تومان
ساخت موقعیت:
- فروش Call با Strike = ۱۲۰ | پرمیوم = ۹
- خرید Call با Strike = ۱۳۰ | پرمیوم = ۴
محاسبات:
- Net Credit = ۵ تومان
- حداکثر سود = ۵ تومان
- حداکثر زیان = (۱۳۰ − ۱۲۰) − ۵ = ۵ تومان
- Break‑Even = ۱۲۵ تومان 📌 سود محدود اما احتمال تحقق بالا.
منطق سود و زیان (P/L Logic)
- زیر Strike فروش: سود کامل
- بین Strikeها: کاهش خطی سود
- بالای Strike خرید: زیان ثابت و محدود
Bear Call Spread یعنی:
«بازار اگر خراب نکند، من پول میگیرم.»
مقایسه Bear Call Spread با Bear Put Spread
| ویژگی | Bear Put Spread | Bear Call Spread |
|---|---|---|
| نوع پرمیوم | Debit | Credit |
| شرط اصلی | ریزش | عدم رشد |
| احتمال برد | متوسط | بالا |
| Theta | منفی | مثبت |
| مناسب بازار ایران | ✅ | ✅✅ |
نکات اجرایی حیاتی در بورس ایران
- ✅ Strike فروش باید بالای مقاومت معتبر باشد
- ✅ فاصله Strikeها با دامنه نوسان سهم هماهنگ شود
- ✅ Call خرید صرفاً نقش بیمه دارد
- ❌ نزدیک رویدادهای خبری مهم اجرا نشود
اشتباهات رایج
- اجرای Bear Call Spread صرفاً برای گرفتن پرمیوم
- نادیده گرفتن ساختار مقاومت
- انتخاب Strike فروش بیشازحد نزدیک
جمعبندی نهایی
Bear Call Spread یک استراتژی نزولیِ احتمالمحور و درآمدی است. اگر Bear Put Spread شرط روی «ریزش» است، Bear Call Spread شرط روی «بالا نرفتن» بازار است. در بورس ایران، این تفاوت حیاتی است.