مقدمه: حالا که اختیار معامله را شناختیم، چطور از آن استفاده کنیم؟
در مقاله قبلی فهمیدیم اختیار معامله چیست و چرا این ابزار میتواند هم سودآور باشد و هم خطرناک. اما دانستن تعریف، بدون دانستن «چطور معامله کردن»، فایدهای ندارد. در دنیای آپشنها، همهچیز با استراتژی معنا پیدا میکند. خبر خوب این است که تقریباً تمام استراتژیهای پیچیده، از چهار حرکت پایه ساخته شدهاند: - خرید اختیار خرید (Long Call) - فروش اختیار خرید (Short Call) - خرید اختیار فروش (Long Put) - فروش اختیار فروش (Short Put) اگر این چهار تا را عمیق و درست بفهمی، ۷۰٪ راه آپشن را رفتهای.
۱. Long Call | خرید اختیار خرید
استراتژی رشد قیمت با ریسک محدود
ایده اصلی
Long Call یعنی:
«فکر میکنم قیمت سهم بالا میرود، اما نمیخواهم خود سهم را بخرم.» در این استراتژی: - تو اختیار خرید میخری - هزینهات فقط پرمیوم است - اگر تحلیل اشتباه باشد، بیشتر از این ضرر نمیکنی
چه زمانی در بورس ایران استفاده میشود؟
- انتظار رشد قیمت سهم
- اخبار مثبت، گزارش خوب، شکست مقاومت
- سرمایه کم ولی دید صعودی قوی
مثال ایرانی
فرض کن: - سهم: خودرو - قیمت فعلی سهم: ۳۰۰ تومان - Call با قیمت اعمال ۳۲۰ - پرمیوم: ۱۵ تومان - سررسید: ۲ ماهه اگر قیمت سهم برسد به ۳۶۰: - سود هر سهم = ۳۶۰ - ۳۲۰ - ۱۵ = ۲۵ تومان اگر قیمت رشد نکند: - حداکثر زیان = ۱۵ تومان (کل پرمیوم)
جمعبندی Long Call
✅ سود بالقوه: نامحدود ❌ زیان: محدود به پرمیوم 🎯 مناسب: معاملهگر صعودی با ریسک کنترلشده
۲. Short Call | فروش اختیار خرید
درآمد از بازار خنثی یا نزولی (پرریسک!)
ایده اصلی
Short Call یعنی:
«فکر نمیکنم قیمت سهم خیلی بالا برود.» در این استراتژی: - تو اختیار خرید میفروشی - پرمیوم را همین الان میگیری - اگر قیمت خیلی رشد کند، ممکن است ضرر سنگین بدهی
چه زمانی در بورس ایران استفاده میشود؟
- بازار خنثی یا نزولی
- سهم رشد خود را کرده
- معاملهگر حرفهای با مدیریت ریسک
مثال ایرانی
- سهم: فولاد
- قیمت فعلی: ۵۵۰
- Call با قیمت اعمال ۶۰۰
- پرمیوم دریافتی: ۲۰ تومان اگر قیمت تا سررسید زیر ۶۰۰ بماند:
- کل پرمیوم سود توست ✅ اگر قیمت بشود ۷۰۰:
- زیان = (۷۰۰ - ۶۰۰ - ۲۰) = ۸۰ تومان ❌
هشدار جدی ⚠️
در بورس ایران، Short Call بدون پوشش میتواند بسیار خطرناک باشد. این استراتژی برای تازهکارها توصیه نمیشود.
۳. Long Put | خرید اختیار فروش
سود گرفتن از ریزش یا بیمه کردن سبد
ایده اصلی
Long Put یعنی:
«یا انتظار ریزش دارم، یا میخواهم داراییام را بیمه کنم.» در این استراتژی: - اختیار فروش میخری - اگر قیمت بریزد، سود میکنی - اگر نریزد، فقط پرمیوم را از دست میدهی
کاربرد رایج در بورس ایران
- محافظت از سهم در زمان ریسکهای سیاسی/اقتصادی
- گزارش بد، احتمال اصلاح بازار
- جایگزین فروش هیجانی سهم
مثال ایرانی
- سهم: شستا
- قیمت فعلی: ۱۲۰۰
- Put با قیمت اعمال ۱۱۵۰
- پرمیوم: ۴۰ تومان اگر قیمت بریزد تا ۱۰۰۰:
- سود = ۱۱۵۰ - ۱۰۰۰ - ۴۰ = ۱۱۰ تومان اگر قیمت بالا برود:
- زیان = فقط ۴۰ تومان
جمعبندی Long Put
✅ سود در بازار نزولی ✅ بیمه سبد سهام ❌ هزینه پرمیوم
۴. Short Put | فروش اختیار فروش
خرید سهم با تخفیف یا کسب درآمد
ایده اصلی
Short Put یعنی:
«اگر قیمت بیاید پایین هم مشکلی ندارم، حاضر هستم سهم را بخرم.» در این استراتژی: - اختیار فروش میفروشی - پرمیوم میگیری - اگر قیمت خیلی بریزد، مجبور به خرید سهم میشوی
کاربرد محبوب در بورس ایران
- خرید سهم در قیمت پایینتر
- بازار خنثی یا کمی صعودی
- جایگزین گذاشتن سفارش خرید
مثال ایرانی
- سهم: وبملت
- قیمت فعلی: ۲۵۰
- Put با قیمت اعمال ۲۳۰
- پرمیوم دریافتی: ۱۰ تومان اگر قیمت بالای ۲۳۰ بماند:
- سود = ۱۰ تومان اگر قیمت بشود ۲۲۰:
- سهم را عملاً ۲۲۰ تومان میخری (۲۳۰ - ۱۰)
جمعبندی Short Put
✅ درآمد منظم ✅ خرید سهم با تخفیف ❌ نیاز به نقدینگی و صبر
مقایسه سریع چهار استراتژی پایه
| استراتژی | دید بازار | ریسک | مناسب برای |
|---|---|---|---|
| Long Call | صعودی | محدود | مبتدیها |
| Short Call | خنثی/نزولی | نامحدود | حرفهایها |
| Long Put | نزولی | محدود | پوشش ریسک |
| Short Put | خنثی/صعودی | متوسط | سرمایهگذار صبور |
جمعبندی نهایی: از اینجا به بعد چه میشود؟
این چهار استراتژی، آجرهای اصلی دنیای آپشن هستند. در مقالات بعدی میتوان: - استراتژیهای ترکیبی (Covered Call، Straddle، Spread) - مدیریت ریسک و سرمایه - انتخاب سررسید و قیمت اعمال - اشتباهات رایج در بورس ایران را دقیقتر بررسی کرد. اگر مقاله اول «اختیار معامله چیست؟» الفبا بود، این مقاله جملهسازی بود.